เป็นภูเขาและที่สูงสลับซับซ้อนไปทางทิศตะวันตก ลาดเอียงมาทางทิศใต้ เทมาทางทิศตะวันออก มีที่ราบเล็กน้อยทางทิศตะวันออก มีแม่น้ำสำคัญ ๒ สาย คือ คลองพุมดวง และคลองยัน

           เคยเป็นแหล่งอาศัยของมนุษย์มาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ตั้งแต่ยุคหินใหม่เป็นต้นมา เป็นเส้นทางข้ามคาบสมุทรจากเมืองไชยาไปเมืองตะกั่วป่า จึงเป็นด่านสำหรับขนถ่ายสินค้าและคนโดยสารข้ามคาบสมุทร จากฝั่งตะวันออกไปยังฝั่งตะวันตก นอกจากนี้ ดินแดนแถบนี้อุดมไปด้วย ดีบุก ไม้ และของป่า ราษฎรอพยพมาอยู่ค่อนข้างหนาแน่น

           คำว่า คีรีรัฐนิคม เพิ่งมาปรากฏในสมัยรัชกาลที่ ๔ ให้เป็นเมืองบริวารของเมืองตะกั่วป่า

           เมื่อมีการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล พ.ศ.๒๔๓๙ โอนเมืองคีรีรัฐจากตะกั่วป่า ไปขึ้นกับเมืองไชยา

           พ.ศ. ๒๔๕๘ เปลี่ยนชื่ออำเภอคีรีรัฐนิคม เป็น “อำเภอท่าขนอน” ให้ตรงกับตำบลที่ตั้งอำเภอ ซึ่งเป็นชื่อที่หมายถึงด่านเก็บภาษีสินค้า เรียกชื่อ อำเภอท่าขนอนมาจนถึง พ.ศ. ๒๕๐๔ กรมการปกครองพิจารณาเห็นว่า ชื่ออำเภอนี้ไม่ถูกต้องตามความเป็นจริง จึงประกาศใช้ชื่อ “อำเภอคีรีรัฐนิคม” อีกครั้ง ตั้งแต่ ๑๒ เมษายน ๒๕๐๔ เป็นต้นมา