อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี l พุนพิน l ไชยา l พระแสง l เกาะสมุย l เกาะพะงัน l ท่าฉาง l ท่าชนะ l คีรีรัฐนิคม l บ้านนาสาร
เวียงสระ l กาญจนดิษฐ์ l พนม l บ้านตาขุน l ดอนสัก l เคียนซา l บ้านนาเดิม l ชัยบุรี l กิ่งอำเภอวิภาวดี


อำเภอบ้านนาเดิม


อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี


อำเภอพุนพิน


อำเภอไชยา


อำเภอพระแสง


อำเภอเกาะสมุย


อำเภอเกาะพะงัน


อำเภอท่าฉาง


อำเภอท่าชนะ


อำเภอคีรีรัฐนิคม


อำเภอบ้านนาสาร


อำเภอเวียงสระ


อำเภอกาญจนดิษฐ์


อำเภอพนม


อำเภอบ้านตาขุน


อำเภอดอนสัก


อำเภอเคียนซา


อำเภอชัยบุรี


กิ่งอำเภอวิภาวดี

          อาณาเขต
      ทิศเหนือ จด อำเภอเมือง
      ทิศใต้ จด อำเภอดอนสัก อำเภอขนอมจ.นครศรีฯ
      ทิศตะวันออก จด อ่าวบ้านดอน
      ทิศตะวันตก จด อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี


          ลักษณะภูมิประเทศ

                 พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่สูง ป่าเขา ใกล้ทะเล เป็นที่ราบลุ่ม ทางตอนใต้เป็นภูเขา คือ เขาหัวช้าง เขาขี้มวน เขาใหญ่ เขาไฟไหม้เขารอยคน

                 นักประวัติศาสตร์เชื่อว่า เมืองสะอุเลา ๑ ใน ๑๒ เมืองนักษัตรของนครศรีธรรมราช คือ เมืองท่าทอง หรือ เมืองกาญจนดิษฐ์

                 เมืองท่าทอง มีเรื่องเล่ากันว่า ชายคนหนึ่งชื่อ นายมากชาวเมืองนครศรีธรรมราช อพยพผู้คนมาตั้งหลักปักฐานอยู่ที่นี่ ตั้งเมืองที่ริมฝั่งขวาของแม่น้ำท่าทอง (ท่าทองอุทัย) ตำบลท่าทอง(เดิมเรียกบ้านสะท้อน เพราะมีต้นสะท้อนมาก) จนมีฐานะร่ำรวย ผู้คนอพยพมาอยู่มากขึ้น ได้เปลี่ยนชื่อจากบ้านท่าสะท้อน เป็นบ้านท่าทองเพราะเป็นท่าเรือแห่งการค้าขายติดต่อ

                 สมัยรัชกาลที่ ๑ พ.ศ. ๒๓๒๘ พระเจ้าปะดุง กษัตริย์พม่าแต่งกองทัพมาตีเมืองปักษ์ใต้ เมืองท่าทองถูกทำลายเสียหาย ย้ายเมืองท่าทองไปตั้งที่ริมคลองกะแดะ มีผู้รั้งเมืองชื่อ นายสม ต่อมาเลื่อนบรรดาศักดิ์ เป็น หลวงวิเศษ เมืองท่าทองเดิมตั้งอยู่ที่บ้านกะแดะได้ไม่นาน จึงได้ย้ายไปตั้งใหม่ที่ฝั่งซ้ายริมคลองท่าเพชร ราวพ.ศ. ๒๓๓๖ ต่อมาคลองท่าเพชรได้เปลี่ยนชื่อเป็น ท่าทองใหม่ ตามนามเมืองที่คนเรียกทั่วไป ต่อมาหลวงวิเศษ ได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นพระวิสูตร ปกครองเมืองท่าทองจนถึงแก่กรรม เมื่อพ.ศ. ๒๓๗๕

                 ในสมัยรัชกาลที่ ๓ เจ้าพระยานครศรีธรรมราช มีบุตรชายชื่อ พุ่ม มาปกครองเมืองท่าทอง ได้บรรดาศักดิ์เป็น พระยากาญจนดิษฐ์

                 สมัยรัชกาลที่ ๔ เจ้าพระยานคร (น้อย) ถึงแก่อสัญกรรมโปรดเกล้าให้ย้ายเมืองท่าทองไปตั้งที่บ้านดอน เนื่องจากทรงเห็นว่าทำเลสถานที่ตั้งและความเจริญที่บ้านดอนดีกว่า และเปลี่ยนชื่อเมืองใหม่ว่า “กาญจนดิษฐ์” ยกฐานะเป็นเมืองจัตวา ขึ้นตรงต่อกรุงเทพฯพระราชทานบรรดาศักดิ์ให้ นายพุ่ม เป็นพระยากาญจนดิษฐ์บดีเป็นเจ้าเมืองดูแลปกครอง

                 สมัยรัชกาลที่ ๕ พ.ศ. ๒๔๔๒ ทรงโปรดเกล้าฯ ให้รวมเมืองไชยากับเมืองกาญจนดิษฐ์ เป็นเมืองเดียวกันเรียกว่า เมืองไชยา ตั้งศาลากลางเมืองที่บ้านดอน แขวงเมืองกาญจนดิษฐ

                 สมัยรัชกาลที่ ๖ มีการเปลี่ยนแปลงจัดระเบียบการปกครองท้องถิ่นใหม่ เป็น อำเภอ จังหวัด เมืองกาญจนดิษฐ์หรือ เมืองท่าทองเดิม ได้ยกตั้งขึ้นใหม่เป็นอำเภอ เรียกอำเภอกาญจนดิษฐ์ ย้ายกลับไปตั้งที่ริมฝั่งซ้ายคลองกะแดะ ที่บ้านกะแดะ จนเป็นที่ตั้งเมืองเก่าอีกครั้งหนึ่ง จนกระทั่งถึงทุกวันน